Wat is vennootschapsbelasting en hoe werkt het?
Inhoudsopgave
MA Finance - Administratie en Advies - Jaarrapportages

Wat is vennootschapsbelasting en hoe werkt het?

Wat verstaan we onder vennootschapsbelasting?

Vennootschapsbelasting (Vpb) is de belasting die rechtspersonen, zoals bv’s en nv’s, betalen over hun winst. In tegenstelling tot de eenmanszaak of vof, die via de inkomstenbelasting afrekent, doet een bv aangifte Vpb over het boekjaar. De kern van de Vpb is de fiscale winstbepaling: wat is de winst volgens fiscale regels, na correcties en faciliteiten? Hoewel de commerciële jaarrekening het vertrekpunt is, wijken fiscale regels soms af, bijvoorbeeld bij afschrijvingen of voorzieningen. Omdat die verschillen effect hebben op het te betalen bedrag én op je jaarplanning, is het verstandig om je Vpb-proces te organiseren als een doorlopende lijn: tussentijdse cijfers, jaarrekening en aangifte die logisch op elkaar aansluiten. Zo voorkom je verrassingen bij de definitieve aanslag.

Wie is belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting?

In de praktijk zijn vooral bv’s, nv’s en sommige andere lichamen Vpb-plichtig. Een stichting of vereniging kan ook belastingplichtig zijn als er een onderneming wordt gedreven. Belangrijk is vast te stellen wie de belastingplichtige is (de “lichamen”, niet de aandeelhouder) en welke resultaten eronder vallen.

Als aandeelhouder betaal je afzonderlijk belasting in box 2 over uitgedeelde winst (dividend of vervreemdingswinst), maar dat staat los van de Vpb op het niveau van de bv. Het onderscheid tussen privé en rechtspersoon is dus wezenlijk. In dit blog richten we ons op de meest voorkomende situatie: de besloten vennootschap die in Nederland is gevestigd en die jaarlijks aangifte Vpb doet over haar fiscale winst.

Tarieven en schijfgrens in 2025

Voor 2025 hanteert de Belastingdienst hetzelfde tariefschema als in 2023 en 2024: 19% over het deel van de belastbare winst tot en met € 200.000 en 25,8% over het meerdere. De schijfgrens is dus € 200.000.

Dit lijkt eenvoudig, maar het is cruciaal dat je eerst de fiscale winst correct vaststelt, inclusief eventuele aftrekbeperkingen of vrijstellingen, voordat je de tarieven toepast. Let er bovendien op dat de voorlopige aanslag vaak gebaseerd is op een schatting; actualiseer die bij grote wijzigingen, zodat je cashflow aansluit. De officiële tariefpagina van de Belastingdienst bevestigt de percentages en schijfgrens voor 2025. 

Fiscale winst vs. commerciële winst bij vennootschapsbelasting

De commerciële jaarrekening volgt verslaggevingsregels, maar de Vpb rekent met fiscale regels. Dat betekent dat je voor bepaalde posten een andere verwerking kunt hebben. Denk aan niet-aftrekbare kosten, specifieke afschrijvingslimieten of de behandeling van voorzieningen.

Het is daarom belangrijk om al bij het opstellen van de jaarrekening te denken in fiscale aansluitingen: welke posten zullen fiscaal anders lopen en hoe onderbouwen we dat? Een goede aansluiting is geen formaliteit; het verkleint de kans op vragen achteraf. Door een duidelijk overzicht te maken van commerciële winst naar fiscale winst (met toelichtingen) leg je vast waarom de uitkomst is zoals die is. Dat helpt bij controle, bij interne rapportage en bij gesprekken met financiers.

Verliesverrekening sinds 2022: onbeperkt voorwaarts, maar begrensd in omvang

Voor boekjaren die beginnen op of na 1 januari 2022 gelden nieuwe regels. Verliezen zijn onbeperkt voorwaarts te verrekenen, maar de jaarlijkse verrekening is gemaximeerd tot € 1 miljoen plus 50% van de winst boven € 1 miljoen. Eerst geldt nog “carry back” naar het voorafgaande jaar, daarna pas voorwaarts verrekenen. 

Dit systeem voorkomt dat grote verliezen in één keer alle toekomstige winst wegdrukken, maar geeft wél zekerheid dat verliezen niet verjaren. Het is dus zaak om bij winstherstel tijdig te plannen hoe je verliezen inzet en wat dat doet met je voorlopige aanslagen. De Belastingdienst en vakpublicaties bevestigen deze systematiek en de combinatie van onbeperkte duur en jaarlijkse begrenzing. 

Earningsstripping 2025: renteaftrek op 24,5% EBITDA, franchise € 1 miljoen

De generieke renteaftrekbeperking (earningsstripping) is in 2025 verruimd: rente is niet aftrekbaar voor zover het saldo van betaalde en ontvangen rente uitkomt boven 24,5% van de fiscale EBITDA én boven € 1.000.000. In 2023/2024 gold nog 20% met dezelfde franchise. Niet-aftrekbare rente schuift door naar volgende jaren. 

Deze aanpassing is via het Belastingplan 2025 en daaropvolgend beleid bevestigd; de Belastingdienst publiceert de nieuwe drempel expliciet. Voor je planning betekent dit dat financieringsstructuren iets meer ruimte krijgen, maar dat documentatie en monitoring essentieel blijven. Leg leningsvoorwaarden zakelijk vast en houd bij herfinancieringen rekening met de EBITDA-cap en de franchise.

Deelnemingsvrijstelling: dubbele heffing voorkomen

Winsten en verliezen uit kwalificerende deelnemingen vallen in beginsel buiten de heffing door de deelnemingsvrijstelling. Zo voorkom je dubbele belasting op niveau van dochter en moeder. De Belastingdienst beschrijft de hoofdregels en voorwaarden. In de praktijk vraagt dit om een zorgvuldige dossiervorming: toon het aandelenbelang, de kwalificerende aard en de behandeling van kosten die samenhangen met de deelneming. 

Bij verkoop of dividenduitkering is de vrijstelling cruciaal voor de juiste berekening van de belastbare winst. Let op dat niet alle kosten zomaar aftrekbaar zijn als ze direct aan de deelneming zijn toe te rekenen; documenteer je keuzes om discussie te voorkomen. 

Fiscale eenheid voor de vennootschapsbelasting: wanneer en waarom?

Een groep bv’s kan, op verzoek, als fiscale eenheid voor de Vpb worden behandeld. De resultaten van dochters worden dan toegerekend aan de moeder en er is nog maar één aangifte. Voordelen zijn onderlinge verliesverrekening en eenvoud in interne transacties, maar er zijn ook aandachtspunten zoals hoofdelijke aansprakelijkheid en mogelijke beperkingen bij reorganisaties of verkoop. 

De Belastingdienst licht de voorwaarden en gevolgen toe. Overweeg een fiscale eenheid vooral wanneer je structureel winst en verlies binnen de groep wilt salderen en de administratieve lijn al strak is. Besef dat uittreden of verbreken gevolgen kan hebben; leg daarom planning en onderbouwing goed vast voordat je het verzoek indient. 

Investeringen: afschrijvingen, KIA en duurzaamheid

Afschrijvingen verdelen de kostprijs van bedrijfsmiddelen over de gebruiksjaren. Daarnaast kun je gebruikmaken van investeringsaftrek. Voor kleinere investeringen werkt de KIA met drempels en staffels; in 2025 ligt de bandbreedte tussen € 2.901 en € 392.230 met bijbehorende bedragen/percentages in de Belastingdienst-tabel. Investeer je in energie-efficiënte of milieuvriendelijke middelen, kijk dan naar EIA en MIA/Vamil.

In 2025 is EIA 40% en moet je melden bij RVO; MIA hanteert 27/36/45% afhankelijk van de Milieulijst. Je kunt EIA niet combineren met MIA op hetzelfde middel, maar wel met KIA. Neem besluiten niet pas bij de aangifte; dien meldingen tijdig in en bewaar beschikkingen. 

Gemengde kosten en beperkte aftrek bij de vennootschapsbelasting

Niet alle kosten zijn volledig aftrekbaar. Voor representatie, eten en drinken en enkele vergelijkbare posten geldt in de Vpb een aftrekbeperking (alternatief: werken met een vast niet-aftrekbaar bedrag onder de IB, maar voor Vpb geldt een percentagebeperking). De Belastingdienst verwijst voor 2025 naar het regime van beperkt aftrekbare kosten; controleer tijdens de jaarafsluiting of je boekhouding deze categorieën apart houdt. Zo voorkom je dat je per ongeluk 100% in aftrek brengt. Dit is klein in bedrag per bon, maar groot in snelheid bij de aangifte: een duidelijke grootboekstructuur scheelt veel uitzoekwerk en vragen. Koppel desnoods een periodieke check aan je administratie, zodat het thema niet blijft liggen.

Giftenaftrek: wat mag in 2025?

Giften door een bv aan een ANBI of steunstichting SBBI zijn ook in 2025 aftrekbaar, tot maximaal 50% van de winst met een absoluut maximum van € 100.000, mits je de gift schriftelijk kunt aantonen. Voor giften aan een culturele ANBI geldt een verhoging. In het politieke proces is overwogen om de giftenaftrek af te schaffen, maar uiteindelijk bleef deze in 2025 bestaan; mede daarom is het raadzaam om bij grotere bedragen vooraf te checken of de ontvanger de juiste status heeft. Neem daarnaast contractueel op wanneer een vergoeding reclame of sponsoring is, want dat heeft een andere fiscale behandeling dan een pure gift. 

Voorzieningen en reserves: lasten op het juiste moment

Sommige toekomstige uitgaven zijn zó concreet en toerekenbaar aan het boekjaar dat je een voorziening mag vormen. Denk aan verplichtingen die in het jaar zijn ontstaan, maar pas later worden betaald. Het doel is lasten toe te rekenen aan de juiste periode. Documenteer per voorziening het ontstaan, de berekening en de afwikkeling in volgende jaren. 

Fiscale reserves hebben eigen regels; toets daarom per casus of je aan de voorwaarden voldoet. Inconsistent verwerken maakt je cijfers onrustig en kan leiden tot correcties. Een compacte memo bij de jaarrekening waarin je de redenering vastlegt, bespaart later tijd, omdat je precies terugziet waarom je een post hebt opgenomen of juist niet.

Voorlopige aanslag en liquiditeit: voorkom pieken

Werk je met voorlopige aanslagen, dan kun je betalingen spreiden en grote pieken vermijden. Sluit de voorlopige aanslag aan op je actuele verwachtingen en pas deze bij als er in de loop van het jaar noemenswaardige afwijkingen zijn (bijvoorbeeld door investeringen of omzetstijging). 

Zo voorkom je een forse bijbetaling bij de definitieve aanslag. Breng de effecten van investeringsaftrek en verliesverrekening mee in je kasplanning. Leg ook vast wanneer je aangifte gereed is en wanneer je indient, zodat je aansluit bij betaaltermijnen en rentedagen. Het gaat niet alleen om het juiste bedrag, maar ook om timing die past bij je bedrijfsvoering en bankafspraken.

Dossiervorming: zo houd je de vennootschapsbelasting controleerbaar

Een sterk Vpb-dossier bevat meer dan alleen de aangifte. Leg aansluitingen vast tussen commercieel en fiscaal, bewaar onderbouwingen van investeringen (met verwijzing naar EIA/MIA-lijsten en RVO-beschikkingen), en documenteer financieringsafspraken met aandacht voor de earningsstrippingregels. 

Neem bij deelnemingen je analyse op van de vrijstelling en hou bij een fiscale eenheid de interne stromen en posities bij. Gebruik steeds dezelfde structuur, zodat je in volgende jaren eenvoudig kunt actualiseren. Dit maakt je positie niet alleen juridisch sterker, maar verkleint ook de doorlooptijd van vragen. Het resultaat is voorspelbaarheid, zowel in werk als in uitkomst.

Zo werken wij aan een soepele vennootschapsbelasting-aangifte

Bij MA Finance koppelen we administratie, jaarrekening en Vpb aan elkaar. We starten met tussentijdse cijfers, zodat afwijkingen vroeg zichtbaar zijn. Aan het einde van het jaar leggen we fiscale keuzes in heldere taal vast, met verwijzingen naar wet en beleid waar nodig. We bespreken investeringen tijdig, checken de combinaties van KIA/EIA/MIA en bewaken meldtermijnen bij RVO. 

Bij leningen beoordelen we de impact van de 24,5%-earningsstripping en de franchise. Tot slot organiseren we de voorlopige aanslag op basis van realistische verwachtingen. Zo blijft de aangifte niet op zichzelf staan, maar vormt zij het logische sluitstuk van een jaar waarin de cijfers kloppen en de belastingheffing uitlegbaar is.