Een relatiegeschenk is een attentie aan een zakenrelatie zonder directe tegenprestatie. Denk aan een fles olijfolie voor een klant, een kaart met kleine attentie voor een leverancier of een pakket rond de feestdagen. Het doel is relatiebeheer; er staat geen concrete opdracht tegenover. Zakelijke context is belangrijk: een geschenk aan een vriend zonder zakelijk karakter is niet aftrekbaar. Bij geschenken lopen twee regimes door elkaar: inkomstenbelasting (aftrek van kosten in je winst) en btw (aftrek van betaalde btw op inkoop). Elk regime heeft eigen regels en drempels. In dit blog leggen we die regels stap voor stap in gewone taal uit, met voorbeelden zodat je zeker weet wat je wel en niet mag aftrekken.
Inkomstenbelasting: gemengde kosten en de drempel
Voor eenmanszaken gelden relatiegeschenken vaak als ‘gemengde kosten’, omdat er ook een privékarakter kan zijn. De wet beperkt daarom de aftrek. In 2025 is er een vaste drempel: de eerste € 5.700 aan gemengde kosten is niet aftrekbaar. Boven die drempel zijn de kosten wel aftrekbaar. In plaats van de drempel mag je als IB-ondernemer ook kiezen voor een vaste aftrekbeperking: je trekt dan 80% van de gemengde kosten af (20% blijft niet aftrekbaar), ongeacht het totaalbedrag.
Je kiest per jaar één van beide methoden; wisselen tussendoor levert onoverzichtelijke administratie op. Voor eenmanszaken werkt de 80%-optie vaak overzichtelijker, omdat je niet hoeft te volgen of je de drempel passeert en je in je boekhouding consequent kunt boeken.
Welke kosten vallen onder ‘gemengde kosten’?
Onder gemengde kosten vallen uitgaven die deels zakelijk en deels privé kunnen zijn, zoals relatiegeschenken, eten en drinken met relaties, recepties, congressen met ontspanning en vergelijkbare representatie. Doel is voorkomen dat privévoordeel volledig als zakelijk wordt opgevoerd.
Voor relatiegeschenken geldt dat ze een zakelijk doel moeten hebben: onderhoud van bestaande relaties of bedanken voor samenwerking. Een geschenk als onderdeel van een concrete tegenprestatie is geen relatiegeschenk maar korting of sponsoring en kent andere regels. Door relatiegeschenken apart te boeken, houd je overzicht en kun je bij de aangifte kiezen voor de drempel of de 80%-regeling. Zo voorkom je dat je per ongeluk 100% aftrekt of dat kosten ‘verdwijnen’ tussen andere posten.
80% aftrekken of drempel toepassen: wat is slimmer?
De keuze hangt af van je jaarlijkse uitgaven aan gemengde kosten. Geef je weinig uit, dan is 80% vaak gunstiger, omdat je anders onder de drempel blijft en niets aftrekt. Besteed je juist veel aan representatie, dan kan de drempel voordeliger uitpakken zodra je eroverheen gaat. Reken daarom vooraf met een eenvoudige schatting.
Kies vervolgens één methode en pas die consequent toe. Leg je keuze vast bij je jaarwerk, zodat je later weet waarom je zo hebt geboekt. Let op: voor bv’s gelden andere percentages (73,5% aftrek bij kiezen voor het percentage), maar als eenmanszaak volg je de regels van de inkomstenbelasting. Dit onderscheid is belangrijk wanneer je overweegt om over te stappen naar een bv.
Btw op relatiegeschenken: de € 227-regel per ontvanger
Naast de inkomstenbelasting spelen btw-regels. De btw op relatiegeschenken is niet altijd aftrekbaar. Er geldt een drempel van € 227 (exclusief btw) per ontvanger per boekjaar. Blijf je per relatie onder dit bedrag en zou die ontvanger de btw zelf ook kunnen aftrekken als hij het geschenk had gekocht, dan is jouw btw op het geschenk aftrekbaar.
Ga je eroverheen, dan is de btw voor die relatie niet aftrekbaar en moet je soms zelfs een correctie doen via de eindheffing. Houd daarom een eenvoudige lijst bij met ontvangers en bedragen per jaar. Zo weet je op tijd wanneer je de grens nadert en voorkom je herstelwerk bij de laatste aangifte van het jaar.
Voedsel, drank en genotmiddelen is extra opletten
Relatiegeschenken in de vorm van voedsel, drank en genotmiddelen vallen onder dezelfde gemengde-kostenbeperking als representatie. Dit betekent dat de drempel of de 80%-regeling hier ook geldt. Voor de btw is het vooral belangrijk om te weten of de ontvanger zelf btw mag aftrekken en of je onder de € 227 per ontvanger blijft. Een fles wijn of een dinerbon is dus niet automatisch volledig aftrekbaar.
Boek deze uitgaven in een aparte grootboekrekening voor relatiegeschenken/representatie, zodat je bij de aangifte niet hoeft te zoeken. Met duidelijke naamgeving en een eenvoudig overzicht per ontvanger voorkom je dat een reeks kleine attenties samen onverwacht over de btw-drempel schiet.
Relatiegeschenk met logo, sponsoring en promotie
Een geschenk met jouw logo is nog steeds een relatiegeschenk, geen reclamevoorwerp dat automatisch volledig aftrekbaar is. Alleen wanneer er sprake is van tegenprestatie (bijvoorbeeld sponsoring met zichtbare en aantoonbare promotie) kan de uitgave anders worden beoordeeld. Sponsoring is btw-technisch vaak belast; dan mag je de btw op kosten in aftrek brengen als er een belaste prestatie tegenover staat.
Fiscaal is het verschil tussen een geschenk zonder tegenprestatie en sponsoring met tegenprestatie dus relevant. Leg vast wat je precies levert en wat je terugkrijgt (exposure, logo’s, vermelding). Zo kun je bij controle onderbouwen waarom je de kosten en de btw zo hebt verwerkt en voorkom je discussies achteraf.
Relatiegeschenk aftrekken? Leg je afspraken vast en bewaar al je bonnetjes
Aftrek staat of valt met onderbouwing. Bewaar daarom facturen die voldoen aan de factuureisen en voeg kort toe aan wie en waarom je het geschenk hebt gegeven. Bij de btw is de ontvanger relevant vanwege de € 227-grens; noteer naam en bedrag per jaar.
Bij de inkomstenbelasting helpt een korte omschrijving om het zakelijke karakter te laten zien. Boek geschenken op een vaste rekening in je administratie en gebruik consequente bestandsnamen. Bij een controle wil de Belastingdienst zien hoe je tot je bedragen bent gekomen. Door dit één keer goed te organiseren, herhaal je het ieder jaar zonder extra werk. Zo blijft je aftrek intact en voorkom je herstelacties op het laatste moment.
Veelgemaakte fouten binnen de aftrekposten en hoe je ze voorkomt
Fouten ontstaan vaak doordat btw- en IB-regels door elkaar lopen. Ondernemers trekken soms 100% van de kosten en de btw af, terwijl er een aftrekbeperking hoort of de € 227-grens per ontvanger is overschreden. Ook het ontbreken van onderbouwing komt voor: er is wel een bon, maar niet duidelijk voor wie en waarom.
Verder zien we dat men halverwege het jaar wisselt tussen de drempel en de 80%-methode, wat administratief onlogisch is. De oplossing is steeds hetzelfde: kies je methode aan het begin, houd per ontvanger een eenvoudig lijstje bij en boek geschenken apart. Dan zijn je aangiftes voorspelbaar en kun je vragen snel beantwoorden.
Relatiegeschenken aan particulieren en niet-aftrekgerechtigden
Geef je een geschenk aan iemand die geen btw kan aftrekken (zoals een particulier), dan wordt de beoordeling strenger. Voor de btw kun je sneller tegen beperkingen aanlopen, omdat de ontvanger in principe geen aftrekgerechtigde ondernemer is. Blijf je onder de € 227 per ontvanger, dan is de btw mogelijk nog steeds aftrekbaar als jij volledig btw-belaste prestaties levert en aan de overige voorwaarden is voldaan.
Voor de inkomstenbelasting blijft de gemengde-kostenregeling gelden; kies dus consequent voor de drempel of voor 80%. Overweeg bij duurdere geschenken of een andere vorm van relatiebeheer passender is, bijvoorbeeld een uitnodiging voor een zakelijk evenement waar je doel en kosten beter kunt onderbouwen.
Wat als je een grens overschrijdt of een fout ontdekt in je boekhouding?
Ontdek je dat je in de loop van het jaar de € 227-grens per ontvanger hebt overschreden, corrigeer dan bij de eerstvolgende btw-aangifte. Voor de inkomstenbelasting hoeft niets te veranderen zolang je methode gelijk blijft.
Als je een fout in de aftrek ontdekt, herstel je die in de eerstvolgende aangifte of, bij grotere bedragen, via een suppletie (voor de btw) of een correctie bij je IB-aangifte. Leg in je dossier kort vast wat je hebt aangepast en waarom. Zo heb je later bewijs van je herstel. Door periodiek je lijst met ontvangers te checken, verklein je de kans dat correcties nodig zijn en blijven je aangiftes voorspelbaar en rustig.
Praktische jaareinde check
Aan het einde van het jaar is het slim om je overzicht per ontvanger te bekijken. Zit je dicht bij de € 227-grens voor btw, plan dan bewust wat nog in dit jaar valt en wat in het volgende.
Voor de inkomstenbelasting kun je beoordelen of je totale gemengde kosten richting de drempel bewegen of dat 80% aftrekken logischer is. Deze kleine planning kan het verschil maken tussen aftrek die blijft staan en tijdrovende correcties later. Werk je met een boekhouder, stem dan in november kort af. Een kwartier overleg voorkomt vaak uren herstelwerk achteraf en geeft rust in de drukste periode van het jaar.
Zo houd je relatiegeschenken fiscaal netjes
Relatiegeschenken zijn toegestaan en vaak verstandig voor je relaties, maar verwerk ze fiscaal bewust. Kies aan het begin van het jaar je methode voor de inkomstenbelasting, houd voor de btw de € 227 per ontvanger in de gaten en boek alles apart met een korte toelichting.
Bewaar facturen die aan de eisen voldoen en noteer aan wie en waarom je iets gaf. Zo blijft je administratie overzichtelijk, zijn je aangiftes verdedigbaar en voorkom je dat een kleine attentie onnodig veel tijd kost. Wil je dit strak organiseren of twijfel je over een specifieke situatie, neem dan contact met ons op. We kijken mee, richten je overzicht in en zorgen dat je zonder stress door het jaar komt.